Impressie van het beoogde getijdenpark bij Maassluis (Artist impression Rijkswaterstaat).

Het getijdenpark dat de gemeente Maassluis samen met Rijkswaterstaat zou aanleggen in de Nieuwe Waterweg komt er niet. Uit onderzoek blijkt dat de concentratie PFAS in de bodem van de rivier te hoog is.

Deze verhoogde concentratie vormt nu geen gevaar, maar kan bij werken in de bodem wel voor problemen zorgen. Het saneren van de grond betekent bij dit project dat de kosten niet meer in verhouding staan met de baten.

Voor wethouder Fred Voskamp is het schrappen van de plannen een teleurstelling. "Wij hadden hier mooie plannen om de stad en de natuur met elkaar te verbinden. Het is heel erg jammer dat dat nu niet lukt", zegt de wethouder.

Bodem is vervuild 

De concentraties PFAS in de bodem van de rivier en in de grond onder de in het verleden aangebrachte deklaag op de oever zijn op basis van het Tijdelijk Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie te hoog. Daarom is besloten om deze bodem niet te gebruiken en de aanleg van het park niet te laten doorgaan. Bij de aanleg van het getijdenpark zou de afgegraven grond de basis zijn voor de aanleg van een ander project, namelijk de natuurvriendelijke oever bij gemaal De Zaaijer. Dat gebeurt nu niet. Voor de aanleg van de natuurvriendelijke oever voor het project De Zaaijer zal schone grond van elders worden aangevoerd. De exacte startdatum voor de uitvoering van dit project is nog niet bekend. 

PFAS zijn chemische stoffen die in het milieu terecht zijn gekomen door uitstoot en lozingen door fabrieken of door het gebruik van PFAS-houdende producten zoals blusschuim en smeermiddelen. 

Volksgezondheid niet in gevaar 

Door niet te graven in de vervuilde grond komt de volksgezondheid niet in gevaar. De grond in het gebied waar het getijdenpark zou komen en op en rond natuurspeelplaats Avonturis is voorzien van een flinke deklaag met schone grond. Kinderen kunnen daardoor veilig spelen in het gebied. 

Meer over PFAS

Lees meer over PFAS op het websites van:

Veelgestelde vragen en antwoorden

Wat is de belangrijkste reden voor het beëindigen van het project Getijdenpark?

De hoge concentraties PFAS en de daaraan verbonden realisatie- en onderzoekskosten zijn doorslaggevend geweest in beëindigen van het project Getijdenpark. Grond die boven een bepaalde waarde verontreinigd is, mag alleen binnen de locatie worden toegepast, maar kan niet worden afgevoerd. Aangezien er voor de te ontgraven grond geen mogelijkheid voor toepassing is binnen de locatie, ontstaat er een overschot aan verontreinigde grond die onbruikbaar is. Er is ook gekeken naar het scenario waarin alle te ontgraven grond in depot wordt gezet en bemonsterd, om te bepalen welke grond (op basis van een lagere concentratie PFAS) alsnog kan worden hergebruikt op locatie. Dit vergt echter hoge onderzoekskosten waardoor het plan naast technisch, ook financieel onhaalbaar wordt.

Welke gezondheidsrisico's zijn er verbonden aan de bodemverontreinigingen met PFAS die zijn aangetroffen bij het Getijdenpark?

De concentraties PFAS die zijn aangetroffen bij het Getijdenpark liggen ver onder de risicogrenzen voor de volksgezondheid. De gemeten waarde van maximaal 23 ug/mgds ligt ruim onder de afgeleide interventiewaarde (110 ug/kgds) en nog ruimer onder humane risicogrenzen (Wonen 1200 ug/kgds). Het is dus veilig genoeg voor recreatie, sporten et cetera.

Welke gevolgen heeft de verontreiniging met PFAS voor het grondwater?

Uit bodemonderzoek is gebleken dat de humane risicogrens voor 'Wonen met tuin (meest gevoelige gebruik)' en de 'Interventiewaarde (bij direct gebruik van grondwater als drinkwater)' niet wordt overschreden.

Hoe komt PFAS in de bodem op de locatie van het Getijdenpark?

Sinds de jaren '60 van de 20e eeuw wordt PFAS in vele producten gebruikt vanwege de water-, vet- en vuilafstotende eigenschappen. Denk hierbij aan kleding, schuimblussers, cosmetica, pannen en verf. Bij het productieproces komt PFAS via depositie in het milieu terecht. Deze groep chemische stoffen is diffuus en heterogeen over het land uitgestoten, waardoor er overal in Nederland (en in Europa) sprake kan zijn van bodemverontreiniging met PFAS.

In onderzoeken wordt vaak over meerdere componenten gesproken: PFAS, PFOS, PFOA en GenX. Wat is het verschil tussen deze stoffen en welke zijn aangetroffen op de locatie van het Getijdenpark?

PFAS is een verzamelnaam voor poly- en perfluoroalkylstoffen. Deze groep chemische stoffen is door mensen gemaakt en komt van nature niet voor in het milieu. PFAS kan een negatief effect hebben op milieu en gezondheid. Bekende voorbeelden van PFAS zijn PFOA perfluoro octanoic acid (perfluoroctaanzuur), PFOS perfluoroctaansulfonaten (perfluoroctaansulfonzuur) en GenX-stoffen. Bij het Getijdenpark is PFOS aangetroffen boven de maximale toepassingsnorm, waardoor deze grond niet elders kan worden toegepast. Voor recreatie is de bodem echter zeer geschikt.

Wat doet de gemeente om ervoor te zorgen dat blootstelling aan PFAS-houdende grond (binnen het Getijdenpark) wordt beperkt?

Gezien het feit dat de concentraties ver onder de risicogrens voor humane gezondheidsrisico's liggen, is direct contact met de bodem in het Getijdenpark geen enkel probleem. Gemeentebreed zijn met een data-inventarisatie 60 mogelijke bronlocaties geïdentificeerd. Uit de voorlopige resultaten van het historisch onderzoek blijkt dat 37 van deze locaties niet als PFAS-bron worden geïdentificeerd. De overige 23 locaties zijn door het ontbreken van inzage in het vergunningendossier (vanwege coronamaatregelen) vooralsnog als potentiële bron aangemerkt. Dit onderzoek loopt nog.

Zie ook de veelgestelde vragen op de websites van: